Vitamine B17 is geen vitamine en werkt niet tegen kanker. Achter de naam gaat amygdaline schuil, een stof uit onder meer abrikozenpitten en bittere amandelen die in je lichaam blauwzuur kan vrijmaken. Toch wordt B17 online nog altijd aangeprezen als natuurlijke behandeling, soms met het advies om tientallen abrikozenpitten per dag te eten. In dit artikel lees je wat amygdaline precies is, wat het onderzoek laat zien, waar het in zit en waarom je er beter vanaf kunt blijven.
Belangrijkste leerpunten van dit artikel over vitamine B17:
- Vitamine B17 is een bedachte naam voor amygdaline en laetrile; je lichaam heeft deze stof niet nodig.
- Onderzoek bij mensen en een Cochrane-review lieten geen enkel betrouwbaar effect tegen kanker zien.
- Amygdaline kan in je lichaam blauwzuur vrijmaken, vooral als je erop kauwt of het inslikt.
- Volgens EFSA kan minder dan een halve grote rauwe abrikozenpit de veilige grens voor een volwassene al overschrijden.
- In combinatie met hoge doses vitamine C neemt het risico op vergiftiging verder toe.
- In Nederland mag vitamine B17 of laetrile niet verkocht worden.
Wat is vitamine B17 precies?
Vitamine B17 is een andere naam voor amygdaline en voor laetrile, een in een laboratorium gemaakte variant daarvan. De namen worden vaak door elkaar gebruikt, ook in medische literatuur. Amygdaline komt van nature voor in de pitten van steenvruchten, zoals abrikozen en perziken, en in bittere amandelen. Laetrile werd in de twintigste eeuw in de Verenigde Staten gepromoot als middel tegen kanker, met een piek in populariteit in de jaren zeventig.
De naam vitamine B17 is afkomstig van de Amerikaanse wetenschapper Ernst T. Krebs. Aanhangers stelden daarbij dat kanker ontstaat door een tekort aan deze stof, zoals scheurbuik ontstaat door een tekort aan vitamine C. Die theorie is nooit bevestigd. Er is geen bewijs dat je lichaam amygdaline nodig heeft of dat het in mens of dier als vitamine werkt.
Wat het woord vitamine wél deed, was de stof een natuurlijk en onschuldig imago geven. Dat imago klopt niet.
Kun je een tekort aan vitamine B17 krijgen?
Nee. Een vitamine is een stof die je lichaam nodig heeft en die je via voeding moet binnenkrijgen, omdat je anders tekortverschijnselen krijgt. Bij amygdaline bestaat zo’n tekort niet: wie het nooit eet, mist niets. Er is dan ook geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Dat is anders bij echte vitamines, zoals vitamine D, die bijdraagt aan het behoud van normale botten. Lees daarover meer in ons artikel over de rol van vitamine D bij botgezondheid. En wil je weten hoe je een echt tekort herkent, lees dan een vitaminetekort herkennen.
Wat gebeurt er met amygdaline in je lichaam?
Amygdaline is een zogeheten cyanogene glycoside: een suikerverbinding die bij afbraak blauwzuur vrijmaakt, ook wel waterstofcyanide genoemd. Blauwzuur verhindert dat je cellen zuurstof kunnen gebruiken, en daardoor is het zo giftig.
Die afbraak gebeurt vooral wanneer je amygdaline via je mond binnenkrijgt. Bacteriën in je darmen en enzymen in sommige planten, waaronder de pit zelf, splitsen de stof en maken zo blauwzuur vrij. Hoe meer en hoe langer je kauwt, hoe meer er vrijkomt. Daarom treden vergiftigingen veel vaker op bij inname via de mond dan bij injecties (National Cancer Institute, z.d.). In het onderzoek uit 1982 waar je hieronder over leest, liepen de cyanidewaarden in het bloed op na orale inname en niet na een injectie. Twee deelnemers die tijdens hun behandeling rauwe amandelen aten, kregen verschijnselen van vergiftiging.
Kleine hoeveelheden blauwzuur kan je lichaam onschadelijk maken door ze om te zetten in thiocyanaat, dat je via je urine kwijtraakt. Dat vermogen is alleen beperkt. Bij een te grote dosis raakt het systeem overbelast. Volgens EFSA ligt de dodelijke dosis cyanide voor mensen tussen 0,5 en 3,5 milligram per kilo lichaamsgewicht (EFSA, 2016).
Werkt vitamine B17 tegen kanker?
Nee. Er is geen betrouwbaar bewijs dat vitamine B17, amygdaline of laetrile kanker voorkomt, afremt of geneest. Dat ligt niet aan een gebrek aan onderzoek: de stof is decennialang bestudeerd, ook bij mensen.
In 1982 verscheen een onderzoek, gefinancierd door het Amerikaanse National Cancer Institute, waarin 178 kankerpatiënten amygdaline kregen, samen met het dieet, de enzymen en de vitamines die aanhangers adviseerden. De meeste deelnemers waren voor de behandeling nog in goede conditie. De onderzoekers zagen geen zinvol effect op genezing, verbetering of stabilisatie van de ziekte, op klachten of op levensduur. Wel kregen meerdere patiënten verschijnselen van cyanidevergiftiging, of bloedwaarden die in de buurt van de dodelijke grens kwamen.
De conclusie van de onderzoekers was ondubbelzinnig: amygdaline is een giftig middel dat niet werkt als kankerbehandeling (Moertel et al., 1982). Het onderzoek had geen controlegroep, maar het leverde ook geen enkele aanwijzing op die verder onderzoek rechtvaardigde.
Een Cochrane-review, een van de strengste vormen van wetenschappelijk overzichtsonderzoek, zocht later in acht databases naar alle gecontroleerde studies over laetrile en amygdaline bij kanker. De onderzoekers vonden er geen enkele die een effect aantoont, terwijl het risico op ernstige bijwerkingen door cyanidevergiftiging reëel is. Zij noemen de verhouding tussen risico en nut daarom eenduidig negatief (Milazzo & Horneber, 2015).
Waarom lees je dan toch nog verhalen over B17 en kanker? Vaak gaat het om onderzoek in een reageerbuis, waarin amygdaline kankercellen beschadigt. Dat zegt weinig. In een laboratorium kun je kankercellen met veel stoffen doden, ook met stoffen die je nooit zou innemen. Of iets in het menselijk lichaam werkt zonder dat lichaam zelf te vergiftigen, is een heel andere vraag.
| Bewering | Wat het onderzoek laat zien |
|---|---|
| B17 geneest kanker | Geen effect in onderzoek bij 178 patiënten; geen enkele gecontroleerde studie toont werking |
| Kanker ontstaat door een B17-tekort | Nooit aangetoond; een tekort aan amygdaline bestaat niet |
| Amygdaline doodt kankercellen | Alleen in laboratoriumonderzoek, niet vertaalbaar naar mensen |
| Natuurlijk, dus veilig | Amygdaline kan blauwzuur vrijmaken; vergiftigingen zijn beschreven |
En de andere beloofde voordelen?
Naast kanker wordt vitamine B17 ook in verband gebracht met een sterker immuunsysteem, minder pijn en een lagere bloeddruk. Voor geen van die beweringen bestaat bewijs bij mensen. Een wetenschappelijk overzicht van de farmacologie van amygdaline laat zien dat de beschreven effecten vrijwel allemaal afkomstig zijn uit onderzoek met cellen of proefdieren (He et al., 2020). Sommige studies gebruikten zelfs fruitvliegjes.
Dat soort onderzoek kan voor wetenschappers interessant zijn, maar het is geen basis voor een advies. Een effect bij een rat met een vastgestelde dosis zegt niets over wat er gebeurt als een mens abrikozenpitten eet, met een wisselend gehalte amygdaline en een reëel risico op vergiftiging. Wat de bloeddruk betreft: bij een cyanidevergiftiging kan de bloeddruk juist gevaarlijk dalen. Dat is een vergiftigingsverschijnsel en geen gezondheidsvoordeel.
In de Europese Unie bestaan geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor amygdaline. Kom je een product tegen dat zulke voordelen belooft, dan is dat een reden voor wantrouwen. Meer over misleidende beloftes in de branche lees je in ons artikel over trends binnen de supplementenbranche.
Waar zit amygdaline in?
Amygdaline zit vooral in de pitten van steenvruchten en in bittere amandelen. Het vruchtvlees van abrikozen, perziken en kersen is gewoon veilig; het gaat om de zachte kern binnenin de harde pit.
| Product | Wat zit erin? | Risico bij normaal gebruik |
|---|---|---|
| Rauwe abrikozenpitten | Veel amygdaline | Hoog; al een deel van één pit kan te veel zijn |
| Bittere amandelen | Veel amygdaline | Hoog; niet geschikt om los te eten |
| Pitten van perzik, pruim en kers | Amygdaline | Hoog als je de kern kauwt en opeet |
| Appelpitjes | Kleine hoeveelheid amygdaline | Laag; een paar meegegeten pitjes zijn geen probleem |
| Zoete amandelen | Zeer weinig amygdaline | Veilig |
| Lijnzaad | Verwante cyanogene stoffen, geen amygdaline | Laag bij normale hoeveelheden |
| Cassave | Verwante cyanogene stof | Alleen veilig na goed koken |
Over lijnzaad bestaat soms onrust, maar die is niet nodig. Lijnzaad bevat geen amygdaline, wel verwante stoffen die ook blauwzuur kunnen vrijmaken. EFSA concludeerde dat de gemiddelde blootstelling via voeding in geen enkele leeftijdsgroep boven de veilige grens uitkomt (EFSA, 2019). Een schepje lijnzaad door je yoghurt of muesli is dus geen reden tot zorg.
Hoeveel abrikozenpitten zijn nog veilig?
Het eerlijke antwoord: je kunt ze beter helemaal niet eten. EFSA stelde een acute referentiedosis vast van 20 microgram cyanide per kilo lichaamsgewicht. Dat is de hoeveelheid die je in één keer kunt binnenkrijgen zonder dat er een gezondheidsrisico wordt verwacht. Op basis van gangbare gehaltes berekende EFSA dat een volwassene die grens al kan overschrijden met meer dan drie kleine rauwe abrikozenpitten, of met minder dan een halve grote. Voor een peuter is een halve kleine pit al te veel (EFSA, 2016).
Overschrijden van die grens betekent niet automatisch dat je vergiftigd raakt, wel dat een gezondheidsrisico niet meer kan worden uitgesloten. Zie de cijfers daarom als een waarschuwing en zeker niet als dagadvies. Het gehalte amygdaline verschilt sterk per pit, waardoor je nooit precies weet hoeveel je binnenkrijgt.
Sinds 2017 geldt in de EU een wettelijke maximumwaarde van 20 milligram blauwzuur per kilo voor abrikozenpitten die aan consumenten worden verkocht (Europese Commissie, 2017); die norm staat inmiddels in Verordening (EU) 2023/915. De NVWA heeft in het verleden partijen die daar ver boven zaten uit de handel laten halen, en het Voedingscentrum raadt het eten van abrikozenpitten af. Verwerkte producten zoals bitterkoekjes zijn een ander verhaal: daarbij verkleint het bakken het risico. Bewaar rauwe pitten in elk geval buiten bereik van kinderen.
Is vitamine B17 gevaarlijk?
Ja. Het risico van vitamine B17 zit in het blauwzuur dat bij de afbraak van amygdaline vrijkomt. Geconcentreerde supplementen en rauwe abrikozenpitten brengen daarbij het grootste risico met zich mee.
Symptomen van een blauwzuurvergiftiging
Een blauwzuurvergiftiging kan ontstaan na het eten van te veel abrikozenpitten, bittere amandelen of een B17-product. Mogelijke verschijnselen zijn:
- hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en koorts;
- zwakte, angst of verwardheid;
- een lage bloeddruk en een tekort aan zuurstof in het lichaam;
- verstikking en bewustzijnsverlies, en in ernstige gevallen een levensbedreigende situatie.
Heeft iemand zo’n product binnengekregen en ontstaan er klachten? Bel dan direct 112. Gaat het om een kleine hoeveelheid zonder klachten, neem dan contact op met de huisarts of huisartsenpost. Dat geldt zeker als het om een kind gaat.
Waarom de combinatie met vitamine C extra riskant is
Op sommige websites wordt geadviseerd om vitamine B17 samen met hoge doses vitamine C in te nemen. Dat is precies de verkeerde combinatie. Vitamine C versnelt de omzetting van amygdaline naar cyanide en vermindert de voorraad van een stof die je lichaam nodig heeft om cyanide onschadelijk te maken.
Dat dit geen theoretisch risico is, laat een gepubliceerde casus zien. Een 68-jarige vrouw met kanker kwam direct na haar eerste dosis amygdaline op de spoedeisende hulp terecht met epileptische aanvallen en een verlaagd bewustzijn, en moest worden beademd. Ze nam daarnaast 4.800 milligram vitamine C per dag. De artsen beschouwden de wisselwerking met vitamine C als een aannemelijke verklaring voor deze levensbedreigende reactie (Bromley et al., 2005). Ook het eten van rauwe bittere amandelen of fijngemaakte fruitpitten naast een B17-product vergroot het risico.
Mag je vitamine B17 kopen in Nederland?
Nee. Volgens het Wereld Kanker Onderzoek Fonds mag vitamine B17 of laetrile in Nederland niet verkocht worden. Toch worden supplementen met laetrile via internet aangeboden. Daar is geen goede controle op, waardoor vaak onduidelijk is hoeveel van de stof erin zit (Wereld Kanker Onderzoek Fonds, 2026). Juist bij een stof die blauwzuur kan vrijmaken, is dat een groot risico.
Abrikozenpitten en bittere amandelen zijn wel als levensmiddel te koop, mits ze onder de Europese maximumwaarde voor blauwzuur blijven en er een duidelijke waarschuwing op de verpakking staat. Dat zijn aparte regels: dat een levensmiddel van nature amygdaline bevat, maakt het niet verboden, en dat het aan de wettelijke norm voldoet, maakt het nog geen middel tegen kanker.
Overweeg je vitamine B17 bij kanker?
Als jij of iemand van wie je houdt kanker heeft, is het heel begrijpelijk om te zoeken naar alles wat zou kunnen helpen. Verhalen over natuurlijke middelen klinken dan hoopvol, zeker als de reguliere behandeling zwaar is. Vitamine B17 is daar alleen geen goede keuze voor: het werkt niet, en het kan je lichaam extra belasten op een moment dat je alle kracht nodig hebt.
Bespreek vragen over aanvullende middelen altijd met je behandelend arts of verpleegkundige. Zij weten wat er naast je behandeling veilig kan en helpen je onderscheid te maken tussen wat betrouwbaar is en wat niet. Kun je door de ziekte of de behandeling niet goed eten, dan kan een diëtist met ervaring in oncologie beoordelen of je voeding of een supplement nodig hebt. Betrouwbare informatie over voeding en kanker vind je onder meer bij Voedingenkankerinfo.nl van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds.
Expert tip van Marvin:
“Bij vitamine B17 zie je goed hoeveel een naam kan doen. Het woord vitamine klinkt gezond en onschuldig, terwijl het hier gaat om een stof die blauwzuur kan vrijmaken en waarvan nooit een gezondheidsvoordeel bij mensen is aangetoond. Als ik een supplement beoordeel, kijk ik eerst naar het verschil tussen een effect in een laboratorium en een effect bij mensen. Bij B17 is dat verschil groot. Mijn advies is daarom helder: laat B17-supplementen en abrikozenpitten staan, en wees extra kritisch op websites die ze aanprijzen.”
Conclusie: is vitamine B17 gezond?
Vitamine B17 is geen vitamine en geen medicijn. Achter de naam zit amygdaline, een stof die je lichaam niet nodig heeft en die bij inname blauwzuur kan vrijmaken. Onderzoek bij kankerpatiënten en een Cochrane-review laten geen enkel betrouwbaar effect tegen kanker zien, en ook de andere beloofde voordelen zijn nooit bij mensen aangetoond. Daar staat een reëel risico op vergiftiging tegenover, vooral bij rauwe abrikozenpitten, bittere amandelen en in combinatie met hoge doses vitamine C. Voor een kind kan een halve pit al te veel zijn.
Je mist dus niets als je B17 laat staan, terwijl je wel een risico loopt als je het neemt. Heb je vragen over een supplement of over aanvullende middelen bij een ziekte, overleg dan met je huisarts of behandelaar. Meer onderbouwde informatie over vitamines vind je in onze rubriek Vitamines & Mineralen.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten, een vermoeden van vergiftiging of vragen over een kankerbehandeling, overleg dan met een arts.
Wetenschappelijke bronnen:
Onderstaande wetenschappelijke bronnen zijn gebruikt bij het schrijven van dit artikel over vitamine B17.
- Bromley, J., Hughes, B. G. M., Leong, D. C. S., & Buckley, N. A. (2005). Life-threatening interaction between complementary medicines: Cyanide toxicity following ingestion of amygdalin and vitamin C. Annals of Pharmacotherapy, 39(9), 1566–1569. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16014371/
- EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain. (2016). Acute health risks related to the presence of cyanogenic glycosides in raw apricot kernels and products derived from raw apricot kernels. EFSA Journal, 14(4), 4424. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2016.4424
- EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain. (2019). Evaluation of the health risks related to the presence of cyanogenic glycosides in foods other than raw apricot kernels. EFSA Journal, 17(4), 5662. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2019.5662
- Europese Commissie. (2017). Verordening (EU) 2017/1237 van de Commissie van 7 juli 2017 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1881/2006 wat betreft een maximumgehalte aan blauwzuur in abrikozenpitten. Publicatieblad van de Europese Unie, L 177, 36–38. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32017R1237
- He, X. Y., Wu, L. J., Wang, W. X., Xie, P. J., Chen, Y. H., & Wang, F. (2020). Amygdalin – A pharmacological and toxicological review. Journal of Ethnopharmacology, 254, 112717. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378874119327382
- Milazzo, S., & Horneber, M. (2015). Laetrile treatment for cancer. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015(4), CD005476. https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD005476.pub4/full
- Moertel, C. G., Fleming, T. R., Rubin, J., Kvols, L. K., Sarna, G., Koch, R., Currie, V. E., Young, C. W., Jones, S. E., & Davignon, J. P. (1982). A clinical trial of amygdalin (Laetrile) in the treatment of human cancer. New England Journal of Medicine, 306(4), 201–206. https://www.nejm.org/doi/abs/10.1056/NEJM198201283060403
- National Cancer Institute. (z.d.). Laetrile/Amygdalin (PDQ®): Health professional version. PDQ Cancer Information Summaries. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK65988/
- Wereld Kanker Onderzoek Fonds. (2026). Helpt vitamine B17 tegen kanker? Voedingenkankerinfo.nl. https://www.wkof.nl/leven-met-kanker/voedingenkankerinfo/helpt-vitamine-b17-tegen-kanker/
Veelgestelde vragen over vitamine B17
Is vitamine B17 een echte vitamine?
Nee, vitamine B17 is geen echte vitamine. Het is een andere naam voor amygdaline en laetrile. Een vitamine heeft je lichaam nodig om goed te functioneren, en een tekort geeft klachten. Bij amygdaline bestaat zo’n tekort niet, en er is geen bewijs dat het in mens of dier als vitamine werkt.
Is vitamine B17 hetzelfde als vitamine B12?
Nee, dat zijn twee totaal verschillende stoffen. Vitamine B12 is een echte vitamine die onder meer bijdraagt aan de normale werking van het zenuwstelsel en de vorming van rode bloedcellen. Vitamine B17 is een bedachte naam voor amygdaline, een stof zonder erkende functie in het lichaam die bij inname blauwzuur kan vrijmaken.
Helpt vitamine B17 tegen kanker?
Nee, er is geen betrouwbaar bewijs dat vitamine B17 kanker voorkomt of geneest. In een onderzoek bij 178 kankerpatiënten werd geen enkel zinvol effect gevonden, en een Cochrane-review vond geen gecontroleerde studie met een effect. Het risico op cyanidevergiftiging is wel reëel. Bespreek aanvullende middelen altijd met je behandelaar.
Hoeveel abrikozenpitten per dag zijn veilig?
Je kunt abrikozenpitten het beste helemaal niet eten. Volgens EFSA kan een volwassene met meer dan drie kleine of minder dan een halve grote rauwe pit de veilige grens voor cyanide al overschrijden. Voor een peuter is een halve kleine pit te veel. Het gehalte verschilt bovendien sterk per pit.
Is vitamine B17 verboden in Nederland?
Ja, volgens het Wereld Kanker Onderzoek Fonds mag vitamine B17 of laetrile in Nederland niet verkocht worden. Via internet wordt het wel aangeboden, zonder goede controle op de inhoud. Abrikozenpitten en bittere amandelen zijn wel als levensmiddel te koop, mits ze onder de Europese maximumwaarde voor blauwzuur blijven.
Wat gebeurt er als je per ongeluk een fruitpit doorslikt?
Meestal niets. Een hele, onbeschadigde pit gaat doorgaans door je spijsvertering zonder dat de kern wordt afgebroken. Het risico ontstaat vooral als je pitten kapotkauwt of fijnmaalt, of als je er meerdere eet. Krijg je klachten of heeft een kind meerdere pitkernen gegeten, neem dan direct contact op met een arts.
Mogen kinderen abrikozenpitten eten?
Nee, geef kinderen nooit rauwe abrikozenpitten. Omdat kinderen minder wegen, bereiken ze de veilige grens voor cyanide veel sneller dan volwassenen. Volgens EFSA is voor een peuter een halve kleine pit al te veel. Bewaar abrikozenpitten en bittere amandelen daarom buiten bereik van kinderen, en bel bij klachten na het eten direct 112.
Is lijnzaad gevaarlijk door blauwzuur?
Nee, niet in normale hoeveelheden. Lijnzaad bevat geen amygdaline, wel verwante stoffen die ook blauwzuur kunnen vrijmaken. EFSA concludeerde dat de gemiddelde blootstelling via voeding in geen enkele leeftijdsgroep boven de veilige grens uitkomt. Een schepje lijnzaad door je yoghurt of muesli is dus geen reden tot zorg.
