Wat is mentaal overbelast zijn en hoe herken je het?
Iedereen kan te maken krijgen met mentale overbelasting. En hoewel de naam alleen lijkt te spreken van een mentale gebeurtenis, is dit fenomeen zowel lichamelijk als mentaal. Mentale overbelasting wordt vaak vergeleken met een burn-out, maar waar een burn-out vaak een gevolg is van een stressvolle werkplek, kan mentale overbelasting door veel andere verschillende omstandigheden ontstaan.
Iedereen reageert anders op stress of overbelasting, waardoor de symptomen voor iedereen anders kunnen zijn. Toch zijn er een aantal kenmerkende factoren die je altijd wel kan herkennen, zoals:
- Apathische gevoelens
- Cynisme
- Depressieve gevoelens
- Angstig zijn
- Hopeloosheid
- Boosheid
- Geen motivatie hebben
- Minder productief zijn
- Moeite hebben met concentreren
Naast deze psychische symptomen, zijn er ook een aantal lichamelijke symptomen waar je iemand die mentaal overbelast is aan kan herkennen.
- Veel hoofdpijn hebben
- Buikpijn of buikkramp
- Braken
- Diarree
- Chronische vermoeidheid
- Slapeloosheid
- Plotselinge gewichtstoename of afname
- Een verzwakt immuunsysteem
Ook kan iemands gedrag veranderen doordat zij mentaal overbelast raken. Zo zullen zij zich mogelijk vaker ziekmelden, zijn ze minder productief op school of op het werk en trekken zij zich terug van sociale evenementen, ook wanneer ze die normaal gesproken wel zouden bijwonen.
Wie krijgt er last van mentaal overbelast zijn?
Mentale overbelasting kan iedereen overkomen, er zijn geen bepaalde dingen die je uitsluiten. Toch zijn er wel bepaalde risicogroepen die een grotere kans hebben op het verkrijgen van mentale overbelasting. Dit heeft voornamelijk te maken met hun beroep of mentale gezondheid. De risicogroepen zijn vaak mensen:
- Met een stressvolle baan
- Met een chronische ziekte
- Die net een kind hebben gekregen
- Waarvan een nabij familielid is overleden
- Die een traumatische ervaring hebben meegemaakt
- Die veel financiële stress hebben
- Waarvan er veel op hun werk/school van ze gevraagd wordt
- Die veel zorgen voor hun naasten
Wat moet je doen als je mentaal overbelast bent?
Wanneer je het idee hebt dat je mentaal overbelast bent, is dat natuurlijk geen fijne gewaarwording. Het is dan ook belangrijk om direct maatregelen te nemen die ervoor zorgen dat je mentale gezondheid in orde blijft, zodat de symptomen niet verergeren. Onderstaande tips kan je eventueel ook gebruiken voor het voorkomen van mentaal overbelast raken.
1. Neem rust
Afhankelijk van de situatie die ervoor zorgt dat je mentaal overbelast raakt, is het belangrijk om een stap terug te nemen en de rust even op te zoeken. Heb je een stressvolle baan? Probeer één of meerdere dagen vrij te nemen of overleg met je werkgever of je mogelijk iets minder werk kan aannemen gedurende een bepaalde periode. Door rust te nemen, krijgt je lichaam de tijd om alles even te verwerken en een plekje te geven voordat je verder gaat.
2. Mentaal overbelast? Schakel een professional in
Wanneer je merkt dat je (bijna) mentaal overbelast bent, kan een professional je helpen met het vinden van een passende oplossing zodat je mentale gezondheid niet verder verslechterd. Een psycholoog of therapeut die hierin gespecialiseerd is, kan je bepaalde methoden aanleren zodat je sterker in je schoenen staat.
3. Beweeg meer
Hoe weinig zin je er ook in hebt, beweging kan echt helpen bij het verlichten van mentale overbelasting. Uit een onderzoek uit 2010 is namelijk gebleken dat het uitvoeren van fysieke oefeningen bijdraagt aan een betere mentale gezondheid, waardoor je makkelijker stress aankan zonder last te krijgen van een mentale overbelasting.
4. Mentaal overbelast zijn tegengaan met ontspanningstechnieken
Verschillende ontspanningsoefeningen kunnen helpen bij het tegengaan van mentale overbelasting. Denk hierbij aan Yoga, mediteren, massages, aromatherapie of ASMR. Iedereen heeft andere voorkeuren, dus probeer een aantal methodes zodat je erachter komt welke het beste bij jou past. Door regelmatig een ontspanningsmomentje te nemen, krijg je al gauw wat meer rust in je hoofd.
5. Probeer voldoende te slapen
Zeker wanneer je veel last van stress hebt, kan het erg lastig zijn om in slaap te vallen. Toch kan voldoende slaap goed bijdragen aan een betere mentale gezondheid. Probeer daarom elke dag 8 uur slaap te krijgen. Lukt dit niet, dan kan je eventueel gebruik maken van hulpmiddelen, zoals melatonine, valeriaan of bovengenoemde ontspanningsoefeningen. Wanneer je slapeloosheid aan blijft houden zonder verbeteringen, kan je contact opnemen met je huisarts.
